A dream of eternity. The long road of Oriental arts

Expo / Expo's / Musea

- Tijd wordt doorgaans beoordeeld vanuit twee tegenovergestelde standpunten: het moment en de duur. Maar er is een derde dimensie van tijd, ingeschreven in de theorie van de dynamische systemen, verdedigd door de wiskundige Henri Poincaré: die van een lange tijd, mogelijk oneindig.

De Boghossian Stichting heeft hier gekozen voor die lange tijd; dit niet vanuit een wetenschappelijke benadering, maar veeleer door artistieke uitingen te presenteren die voortvloeien uit verschillende culturen en periodes.

In alle culturen, is de notie van tijd onafscheidelijk van het menselijk bewustzijn en van diens eindigheid, van het geestelijke, religieuze en sociale leven, van de artistieke en de ambachtelijke creatie.

Droom van eeuwigheid, mythe van de eeuwige terugkeren, meditatie en contemplatie uiten zich via handelingen en kunstwerken, soms spectaculair, soms nederig, die getuigen van een groot geduld.

Villa Empain - Boghossian Stichting
Franklin Rooseveltlaan 67
Brussel 1000
www.villaempain.com

Over A dream of eternity. The long road of Oriental arts

Trekt verfijning verfijning aan? Dat is een van de vragen die we ons naïefweg stellen tijdens ons bezoek aan de expo Rêve d'Orient. Met als thema de reflectie over de tijd treffen we oude werken, alle uit het Oosten afkomstig, naast een hedendaagse selectie die gekozen werd omdat ze een echo vormt van die Oosterse werken. De Oosterse voorwerpen zijn heel divers (gelakte doosjes, porselein en Chinese vazen, Japanse windschermen), met vooral ook veel stoffen: Japanse mantels, Tunesische riemen, Griekse bedgordijnen, Marokkaanse zijdeartikelen enz. Het gemeenschappelijke element van die voorwerpen is precies de uiterste verfijning in de uitvoering, die traag en geduldig gebeurde en de neerslag was van een oude knowhow. De werken komen bijzonder tot hun recht in de villa Empain, een meesterwerk van de art deco, een stroming die zelf de klemtoon legde op de exquise textuur van de stoffen.
Rond die voorwerpen werden de hedendaagse werken geselecteerd op basis van hun thema, de tijd... Zoals Frédéric Lenoir stelt in de catalogus van de expo wordt tijd in het Oosten anders benaderd dan in het Westen. In het Oosten is tijd een cyclisch gegeven, dat onderworpen is aan een eeuwig herbeginnen. In het Westen is tijd lineair, wat een begin en een einde inhoudt. Die visie, gebouwd op de uitgangspunten van de monotheïstische religies, leeft momenteel heel sterk in het westen, met zijn time is money-obsessie.
De hedendaagse oeuvres behandelen de tijd op verschillende manieren, zoals bij de vertraagde tijd die aan de basis ligt van het onderzoek van Pol Bury, van wie de expo verschillende stukken bevat. Of zoals bij de contemplatieve video van regisseur Sirin Neshat, waar klank even belangrijk is als beeld en waar de herinnering aan oude gezangen gevierd wordt. Een aantal werken vormen ook een hedendaagse actualisering van de voorouderlijke kennis: Arlette Vermeiren knoopt papier aan elkaar zoals de vrouwen vroeger deden met hun garen en voorziet deze expo van een schitterend rood gordijn van een veranderlijke helderheid.